Kültür Sosyolojisi - Altaylardan Anadolu'ya ve Balkanlara Gelen Kültür
Ana Sayfa Giriş Özgeçmişim Fotoğraflarım Yazdıklarım Sizden Gelenler Mesaj Yaz English   
Damgaların Sosyolojisi 
Tarihi Kaynaklar
Ülkelerden Damgalar
Moğolistan
Tuva-Rusya
Tataristan-Rusya
Çuvaşistan-Rusya
Mari El-Rusya
Komi-Rusya
Başkurdistan-Rusya
Hakasya-Rusya
Rusya
Kazakistan
Kırgızistan
Özbekistan
Karakalpakistan
Türkmenistan
Azerbaycan
Nahçıvan-Azerbaycan
İran
Ermenistan
Gürcistan
Türkiye
Ukrayna
Kırım
Moldova
Gagauzya
Romanya
Bulgaristan
Makedonya
Kosova
Arizona-ABD
Los Angeles-ABD
Washington-ABD
Alaska-ABD
Karşılaştırmalı Damgalar
Mezar Taşları
Paradaki Damgalar
Sokaktaki Damgalar
Nesnelerde Damgalar
Kültürel Yansımalar
Sosyal Bilimler Arşivi
Linkler
Ziyaretci
Toplam : 1252935
Bugün : 544
Munis Tekinalp (Moiz Kohen) (1883-1961)

Mustafa AKSOY

İnsanlar genelde görmek istediklerini görür. Bazıları da olanı-görüleni veya görülenin arkasındakini görür. Asıl yapılması gereken de bu olsa gerek. Aksi takdirde insan davranışlarının neyi anlattığını, neyden kaynaklandığı değil de fiziki-şekli yanını görmüş oluruz. Bu ise tipiden kaçıp, evin içinde değil de dışarıda bir yere sığınarak korunmaya benzer. Az gelişmiş düşünceye sahip insanların yaptıkları genelde bundan ibarettir. Onların mazeretleri de hazırdır: “Evin içinde sağlıklı ortam yoktu” ya da “şiddetli tipi nedeniyle evin çökme ihtimali olduğu için dışarıyı daha güvenli buldum”. Bu tür savunma mekanizmasına dayalı örnekleri istediğiniz kadar çoğaltabilirsiniz.

İnsan her şeyden önce sosyo-kültürel ve fiziki bir çevrede var olur ve varlığını devam ettirir. Bu nedenle ne kadar bilimsel ya da objektiflik iddiasında olursa olsun, az çok o faktörlerin tesiri altındadır. Ancak insanları sadece bir faktörü ele alarak değerlendirmek doğrumudur? Bu soruyla beraber Tekinalp için Türkiye’de yapılan bazı değerlendirmeler akla gelmektedir.

Bilindiği gibi Tekinalp bir Osmanlı Yahudi’si olarak 1883’de Serez’de doğmuş, 1961’de Fransa’nın Nice şehrinde ölmüş. Asıl adı Moiz Kohen olup, Cumhuriyet döneminde Munis Tekinalp adını alan ve Tekinalp mahlasını Tekinlap’in bazı özellikleri şunlardır:

 Tekinlap, Selanik Mason Örgütü üyesi, 1908’de İttihat ve Tarekki’ye üyesi, 1909’da Hamburg’da Dünya Siyonist Konresi’nde Selanik delegesi, 1915’de Türkismus und Pantürkismus, 1928’de Türkleştirme, 1936’da “Kemalizm” (Türkiye’de bir ilk), 1944’de Türk Ruhu adıyla kitaplar yayınlamış, bütün yazılarında Gökalp çizgisini savunmuş, milliyetini “Türk” olarak ifade etmiştir.

Türkiye’de genelde yazılı eserlerdeki fikirler değerlendirilirken farlı iki tutum sergilenmektedir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan düşünür veya yazarların fikirlerinden ziyade özel hayatları ile sosyo-kültürel tutum ve davranışları birinci derecede değerlendirilir. Oysa aynı davranışın Türkiye vatandaşı olmayan eser sahiplerine karşı yapılmadığını görmek mümkündür. İşte bu nedenle Freud, Hegel, Tolstoy, Adler, Giddens vb insanların çeşitli eserleri, hatta çocuk eğitimi hakkındaki kitapları muhafazakar yayın evleri tarafından basılır hatta oradaki düşüncelere göre çocukların eğitilmesi önerilir. Bunlar yapılırken de o düşünürlerin milliyeti ya da dini anlayışları tartışılmaz. Ancak nedense Türkiye cumhuriyeti ya da Osmanlı vatandaşı olan bir düşünür tartışılırken milliyetçiliğe son derece karşı olanların bazıları dahi bu insanların düşüncelerinde ziyade milliyetlerini bazıları da dini anlayışlarını birinci derecede ön plana çıkarırlar. Bu anlayıştan Ziya Gökalp, Mehmet Akif Ersoy gibi Moiz Kohen yani Tekinalp’de önemli ölçüde nasibini almış ve almaktadır.

Şüphesiz insanların düşüncelerinde diğer sosyo-kültürel faktörler gibi dini anlayışların da çok önemli payı vardır. Ancak insanların düşüncelerini bir faktörden hareketle izah etmek mümkün değildir. Bu nedenle elinizdeki çalışmada Tekinalp fikirleri çoklu bir bakış açısıyla izah edilmeye çalışılmıştır.

Devamı: PDF dosyasında

 


 Bu yazının PDF halini indirmek için tıklayın

Powered by Kürşad KARA