Ana Sayfa
Giriş
Damgaların Sosyolojisi
Araştırma Alanı
Araştırmanın Amacı
Halı-Kilim Sanatı Niçin Önemlidir?
Sanat ve Sosyo-kültürel Zihniyet
Sanat ve Din
Sanat ve Sosyoloji
Damgalar
Sanat ve Damgalar Neyi Anlatır?
Koç Başı Damgasının Sosyo-Kültürel Önemi
Halı-Kilim Sanatı ve Tarihi
Sonuç
Ülkelerden Damgalar
Rusya
Kazakistan
Kırgızistan
Özbekistan
Türkmenistan
Azerbaycan
İran
Türkiye
Ukrayna
Moldovya
Romanya
Kosova
Tarihi Kaynaklar
Karşılaştırmalı Damgalar
Mezar Taşları
Paradaki Damgalar
Hakkımda
Özgeçmişim
Fotoğraflarım
Eserler
Kitaplarım
Makalelerim
Çeşitli Fotoğraflar
İletişim
Mesaj Yaz
Sizden Gelenler
Linkler
Seç
ACOR
AKMB
Amerika Yerlileri
Anadolu Aşiretleri
Antropoloji
ASAM
Avşar Obası
Avşarlar
Bilgi Merkezi
Bilim Tarihi
E-Devlet
Ermeni Sorunu
Esatlıda Runik Kaya Yazıtları
Haber Akademi
Harvard
İnsan Bilimleri Dergisi
Kızılderililer
KızılderiliTürk
Mehmed Niyazi
Milli Kütüphane
Oriental Rug
Oriental rugs and Persian rugs
Rugs Oriental
Social and Human Sciences Online Periodicals
T.C. Devlet Arşivleri
Turkfamily
Turkotek
Türk Dünyası
Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü
Türk İslam Sanatları
Türk Tarih Kurumu
Türk-İslam Sanatları
Türkler
Türkler
Türkmenistan Halı-kilimleri
YÖK
Mezar Taşları
Koç mezar taşı/Elazığ Müzesi
Koç mezar taşı/Pertek/Tunceli
1962 tarihli Koç mezar taşı, Ovacık/Tunceli
Mustafa Aksoy, Sağlamtaş köyünün mezarlığında. Buradaki bazı koç başlı mezarların tarihleri bilinmiyor. Ancak köy halkı mezarlıktaki koç başlı mezarların atalarınından kalan tarihi miras olduğunu biliyorlar. Pülümür/Tunceli
Sağlamtaşlı gençler mezarlıktan 150 metre dereye yuvarlanan bir koç mezar taşını mezarlığa taşırken. Pülümür/Tunceli
Uzunevler mezarlığındaki Osmanlı Rus harbinde ölen üç şehidin koç başlı ve modern mezar taşları. Pülümür/Tunceli
Yusuf Arslan, Tunceli merkezi Siyenk tepesindeki 1957’de yapılmış bir koç mezar taşını inceliyor. Bu mezartaşında görüldüğü gibi birde insan potresi var.
Tunceli merkezi Siyenk tepesi, üzerinde ay yıldız ve insan portresi olan bir koçbaşlı mezar taşı. Bu taş üzerinde Ali oğlu Musa Söylemez 1959 doğumlu Allah’a emanet yazılıdır. Ölüm tarihi de 1965 olarak belirtilmiştir. Bu koçbaşlı mezar taşı Türkiye’de tespit ettiğimiz en son tarihli mezar taşıdır. Koçun başına dikkat edilirse insan başına benzediği görülmektedir.
Pirinççi Merzrasının tarihi mezarlığında koç başı ve balbal mezartaşları Pertek/Tunceli. Tunceli’deki insan portreleri, balballar ve koçlar kültür tarihi açısından çok önemli. Çünkü bu tip mezar taşlarının ilk örnekleri Altaylar ve Moğolistan’da en sonuncusu da Tunceli’de olup, sadece Türk mezarlarında vardır.
Pirinççi Mezarası’nda 1963 tarihli bir balbal. Pertek/Tunceli
Erzincan şehir merkezi
Diyarbakır müzesi
Diyarbakır müzesi
Şereh Han’ın mezar taşı Bitlis
Ahlat Kümbetlerinden ikisi. Bazıları bu mezartaşı tipini Ermeni kiliseleriye bağlatılı açıklayarak Ermeni mimarlarının üslubu olarak yorumlarlar. Ancak bu tip mezartaşları İran Selçukluları’nda ve Asya Türkleri’nde de vardır.
Bir önceki Ahlak kümbetlerinin birindeki damga. Bu damga Asya Türklerinde de olup, dünyayı ve onun döndüşünü anlattığına inanılır.
Ahlat mezarlığında bir koç başlı mezar taşı
Van müzesindeki mezar taşları.
Kars müzesinde at mezartaşı.
Kars müzesinde koç başlı mezar taşları.
Melekli/Iğdır mezarlığında bir mezar taşı.
Bakü/Azerbaycan’daki tarihi bir mekanda mezar taşları.
Türkmenistan’ın Balkan bölgesindeki bir mezarlıkta, Mustafa Aksoy mezar üzerindeki koç başını inceliyor.
Mustafa Aksoy Türkmenistan’ın Balkan bölgesindeki bir mezarlıkta. Evlenmeden genç yaşta ölmüş kızın mezarı üzerine annesi tarafından asılan temsili çeyizleri görüyorsunuz. Çanakkale’de ise gelinin çeyizleri düğün meydanında asılan iplerde teşhir edilir.
Kulpu taş adındaki mezar taşı. Balkan/Türkmenistan
İki mezar üzerinde geyik ve koç başı. Aşkabat/Türkmenistan
Suntan Sencer’in Türbesi. Mari/Türkmenistan
Onuncu ve on birinci yüz yıllara ait Ahlat kümbetleri tarzında iki türbe. Köhne Ürgenç/Türkmenistan
Orhun abidelerinde "Bark" "ev-mezar" anlamına gelir. O ifadenin en güzel örneği bu tip mezarlar olsa gerek. Köhne Ürgenç/Türkmenistan
Hazar denzinin kıyısındaki bu mezarlığa İskitlerden kaldığı için İskit mezarlığı denir.Görülen koç başı mezar taşı onuncu asırdan kalma olup, üzerindeki okunmayan yazının Ya Allah, Ya Muhammet, Ya Ali olduğuna inanılır.
İskit mezarlığında kubbeli mezarlar. Manğışlak/Kazakistan
İskit mezarlığında kulpu taş mezar taşı. Manğışlak/Kazakistan
Aral mezarlığı Kazakistan
Aral bölgesinde kulpu mezar taşı. Kazakistan
Koç heykeli ve Korkut Ata’nın mezarı. Korkut Ata’nın mezarını sel götürmüş, ancak halk kopuzun altında olduğuna inanılıyor. Yusalı/Kazakistan
Horasan Ata türbesi etrafındaki müritlerine ait bir mezardan görüntü. Burdaki türbelerin tamamında koç başı var. Yeni Korgan/Kazakistan
Horasan Ata yanındaki bir başka mezarda koç başı, Kuran ve para. Yeni Korgan/Kazakistan
Türkistan merkez mezarlığından bir görüntü.
Bayram namazından sonra Yesivi türbesi ziyaret ederek dua edenlerden bir görüntü. Türkistan-Yesi/Kazakistan
Yesivi türbesinin doğu tarafında olup, koç başı adıyla bilinen damga. Türkistan-Yesi/Kazakistan
Türkistan merkez mezarlığından bir görüntü. İncın ve ideolojinin nasıl ifade edildiğine güzel bir örnek. Yani komünizm, Sovyetler Biliği hem de İslam temsil edilmiş. Çünkü yıldız komünizmi, orak çekiç Sovyetler Birliği’ni hilal ise İslamı temsil ediyor.Türkistan-Yesi/Kazakistan
Kentav mezarlığından bir görüntü. Kentav/Kazakistan
Kuş Ata mezarlığındaki bir mezardan görüntü. Çardara/Kazakistan
Kuş Ata mezarlığındaki bir mezardan görüntü. Çardara/Kazakistan
Yesevi inancın günümüzde temsilcisi olan üç kadın. Onların inacına göre kamçı ve bıçak kötü ruhları kovar. Bir mezarlıkta dua ettikten sonra ki görüntü. Bu kadınları dua esnasında da Yunus Emre ilahileri gibi aynı makamda ilahiler okuyorlardı. Çardara/Kazakistan
Bir evin bahçesinde iki adet koç başı mezar taşı. Alamaata/Kazaksitan
Raimbek türbesine Altaylardan getirilmiş bir koç başı. Alamaata/Kazakistan
Cambul müzesinde balballar. Küçük olan geç döneme ait. Cambul/Kazakstan
Ahlat’daki kümbet mezarlar üslununda yapılmış Manas’ın türbesi. Talas/Kızgızistan
Talas yakınlarında bir mezarlıktan görüntü. İki katlı olan yapıda bir mezar. Talas/Kızgızistan
Manas’ın türbesinin olduğu mezarlıkta bir balbal. Talas/Kızgızistan
Bişkek yakınlarında bir mezarlıktan görüntü. Hırıstiyan ve müslüman mezarını ayıran ayrıntılar. Bişkek/Kırgızistan.
Sarılı köyü, ev tarzında bir mezar. Karkaol/Kırgızistan
Bozüy-Bozev tarzında bir mezar. Balıkçı/Kırgızistan
Çolpanata yakınlarında bir köy mezarlığından görüntü. Çolpanata/Kızgızistan
Sarılı köyünde bir mezar. Burdaki ay yıldız halkın inancına göre İslam’ı, lale şeklindeki ise atalarından kalan geleneği temsil ediyor. Karakol/Kırgızistan
Narın mezarlığından Narın şehrinin görünüşü. Narın/Kızgızistan
Narın mezarlığında Bozüy-Bozev şeklindeki bir mezar. Narın/Kırgızistan
Narın mezarlığında bir mezar taşı. Narın/Kırgızistan
Bozüy-Bozev şeklinde Atabaşı mezarlığında bir mezar. Atbaşı, Doğu Türkistan sınırına 40-50 km. Atbaşı/Kızgızistan
Atbaşı mezarlığında bir görüntü. Atbaşı/Kızgızistan
Atbaşı mezarlığından bir görüntü. Bu mezarın dışındaki ayrıntı için bir sonraki resme bakınız. Atbaşı/Kızgızistan
Bir önceki mezarın dışından ayrıtı. Türkiye’de yanlış bir isimlendirmeyle eli belinde denen ve Ana tanrıça heykeliyle ilişkilendirilen damganın iki üslubu görülmektedir. Atbaşı/Kızgızistan
Minusinsk müzesinden görüntü, koç başlı mezar taşları ve balballar. Abakan/Hakasya-RUSYA
Minusinsk müzesindeki koç başlı mezar taşı. Abakan/Hakasya-RUSYA
Minusinsk müzesindeki at başlı mezar taşı. Abakan/Hakasya-RUSYA
Minusinsk müzesindeki bir mezar taşındaki damgalar. Abakan/Hakasya-RUSYA
Bir kurganda bulunmuş, ağaçtan yapılmış koç heykeli. Abakan/Hakasya-RUSYA
Mustafa Aksoy, İskit dönemi ait mezarlıkta, bir mezar taşına bez bağlayarak dilekte bulunuyor. Halkın inancına göre, bu tip mezarlıklarda ataların ruhu olduğu için kutsallığına inanılır. Uybat/Hakasya-RUSYA
Copyright © 2006 www.mustafaaksoy.com
Designed & Powered by Kürşad KARA