|
|
|
|
|
Araştırma Alanı
|
|
 |
Dikkatinize sunacağım sosyo-kültürel unsurların malzemelerini derlemek için alan araştırmalarıma 1996–1997 yıllarında Kazakistan’ın güney bölgeleri ile ve Sır Derya (Seyhun)
boylarını esas alarak başladım. Sonra Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Azerbaycan’da araştırmalar yaparak Ağustos 1997’de Gürcistan üzerinden Türkiye’ye dönüş yaptım.
Derlediğim bu malzemeleri Türkiye’dekiler ile karşılaştırmak için de Kars, Iğdır/ Melekli Beldesi, Doğubeyazıt, Van, Hakkari, Şırnak, Bitlis, Ahlat, Nusaybin, Mardin, Elazığ,
Siverek, Kanlıavşar, Tunceli, Erzincan, Malatya, Diyarbakır, Adıyaman, Şanlıurfa, Karakeçi, Gaziantep ve Kadirli’nin Yusuf İzzetin köyü ile kilimleri dünyaca tanınmış olan
Karatepe bölgesinde ve Adana Etnografya müzesinde, Tekirdağ’ın merkez köylerinden Kızılkılavuz’da, Edirne merkezinde, Çanakkale’nin Yenice ile Ayvacık ilçe merkezinde ve
köylerinde, Antalya, Alanya, Gazipaşa, Balıkesir’in Edremit, Şavaştepe, Sındırgı ilçeleri ile Bergama’da araştırmalar yaptım.
1999–2001 yıllarında Türkmenistan, Kazakistan ve Kırgızistan’da bazı bölgelerde tekrar alan çalışmaları yaparak elde ettiğim bilgileri öncekilerle mukayese etme imkânım oldu.
Ayrıca Eylül 2001’de Altaylar (Novokuznes, Novosibir, Abakan, Minusinsk, Sayanogras, Uybat, Kızıl)’da alan çalışmaları yapma imkanım oldu. Ağustos 2004’de Ukrayna ve
Eylül 2005’de de İran’da aynı konu hakkında araştırmalar yaptım.
Sonuç olarak bu çalışma, Türk cumhuriyetlerinde, Altaylarda ve Türkiye’de çok geniş bir bölgede ve bizzat araştırma alanında yapılmış olmasına rağmen, sonuçlarının Türk
dünyasının bütününü ifade ettiği iddiasında bulunacak değiliz. Ancak araştırma alanında elde edilen bilgilerin, Türk dünyası için önemli ipuçları verdiği kanaatindeyiz.
Ayrıca çalışmamız esnasında Altay, Saha, Doğu Türkistan ve İran hakkında yapılan çalışmaları görme fırsatımız oldu. Karşılaştırma sonucunda “Doğu İran-Fars İran’ı”
dışında, öbür yerlerdeki ile elinizdeki eserdeki damgalar birbirinin ya aynısı ya da benzerleridir. Özellikle Batı İran ile Doğu İran halı kilimlerindeki farklılık
dikkate değerdir. Bu konuda hiç bilgisi olmayanlar bile Doğu İran ile Batı İran halı kilimlerini rahatlıkla ayırabilirler. İki bölge arasındaki en büyük farklılık Batı
İran halı kilimlerinde soyut çizgilerin, Doğu İran halı-kilimlerinde ise tabiat damgalarının ağır basmasıdır. Demek ki Saha bölgesinden Edirne’ye kadar olan alandaki
damgalar -Fars İran’ı- dışında bir benzerlik ya da aynilik sergilemektedirler. Ancak Türkiye’deki makine ürünü olan halı kilimlerin işlemelerinde önemli ölçüde Fars
damgalarına doğru bir kayma görülmektedir.
|
|
|
